Xuấtkhẩu cá vào thị trường Campuchia tăng mạnh, đây là tín hiệu vui đối với nhữnghộ dân nuôi cá chợ. Trong khi đó, giá cá tra thịt còn 20.500đồng/kg, hàng loạthộ nuôi (không có hợp đồng tiêu thụ) “ồ ạt” mang cá ra bán tại các chợ truyềnthống.
Giảitỏa áp lực
Hiệnnay, các loại cá chợ như: cá lóc, cá trê, cá rô, cá điêu hồng được các thươnglái thu mua với số lượng lớn để xuất sang thị trường Campuchia. Động thái nàyđã góp phần giải tỏa áp lực cho thị trường nội địa trong tình hình hiện nay.Bởi, khi cá tra nguyên liệu (phục vụ xuất khẩu) rớt xuống dưới giá thành sảnxuất, để “gỡ lỗ”, nhiều ngư dân nuôi cá tra (không có hợp đồng tiêu thụ) mangcá ra chợ làng, chợ xã, chợ đầu mối để bán. Lượng cá tra đưa ra chợ mỗi ngàyquá lớn gây nên tình trạng dư thừa, “cung cầu bất nhất”. “Trong 2 tuần gần đây,thương lái Campuchia đặt hàng tăng lên gấp đôi so với trước. Vào đầu tháng 5,bình quân mỗi ngày tôi xuất sang Campuchia 20 tấn cá các loại, nay họ đặt hàng40 tấn/ngày, trong đó mặt hàng cá lóc được tiêu thụ rất mạnh, điều này góp phầngiải tỏa áp lực cho thị trường cá nội địa. Áp lực ở đây là áp lực về sản lượng,giá cả, đầu mối mua hàng. Giải tỏa được áp lực này, ngư dân yên tâm sản xuất.Mỗi kg cá lóc, cá trê, ngư dân lãi ít nhất 4.000 - 5.000 đồng/kg, so với trước,mức lời này rất tốt” - bà Trần Lệ Vân (thương lái xuất khẩu cá vào thị trườngCampuchia) thông tin.
Đểcó được lượng cá 40 tấn/ngày xuất sang thị trường Campuchia, đáp ứng yêu cầucủa khách hàng, bà Vân đã tổ chức một mạng lưới thu mua tại thị trường nội địa.Mạng lưới này không chỉ có ở An Giang mà phủ khắp các địa phương như: ĐồngTháp, TP. Cần Thơ, Trà Vinh, Hậu Giang… miễn nơi nào có nuôi các loài cá xuấtđược vào thị trường Campuchia, nơi đó sẽ hình thành mạng lưới thương lái. Mạnglưới này, ngoài việc giúp ngư dân tiêu thụ cá sau mỗi vụ nuôi còn giải quyếtviệc làm cho hàng ngàn người trở về từ các tỉnh như: Bình Dương, Đồng Nai…
Nắmbắt cơ hội
30năm trước, đất nước Campuchia được xem là “mỏ cá” ở Đông Dương, vì nơi đây cóBiển Hồ. Biển Hồ có diện tích 2.700km2, là hệ thống kết hợp giữa hồ và sông, cótầm quan trọng trong điều tiết nước, phục vụ phát triển sản xuất và nuôi trồngthủy sản. Đây được xem là hồ nước ngọt lớn nhất Đông Nam Á, được UNESCO côngnhận là khu dự trữ sinh quyển thế giới vào năm 1997. Mùa khô, mặt nước hồ rútxuống, độ sâu của nước còn khoảng 1m. Mùa mưa, nước từ sông Mekong đổ vào, mứcnước hồ có năm dâng lên 8m. Đây là điều kiện lý tưởng cho các loại cá nước ngọtsinh sản, phát triển. Nghề khai thác thủy sản nơi đây đã nuôi sống 3 triệu ngưdân, cung cấp 75% lượng thủy sản nước ngọt cho người tiêu dùng đất nước ChùaTháp.
Thờigian qua, do việc đánh bắt, khai thác quá mức nên lượng thủy sản trong hồ “cạndần”, từ đó lượng cá nước ngọt khai thác tại đây không đủ cung cấp cho thịtrường nội địa. Doanh nhân Campuchia nhanh chóng tìm nguồn cá nuôi khác từ ViệtNam để thay thế. Lúc này, tại An Giang, ngư dân nhiều địa phương nghiên cứu,tìm hiểu thị hiếu của người tiêu dùng Campuchia, nhanh chóng tổ chức nuôi cá đểđáp ứng yêu cầu. Tiên phong cho phong trào này là người dân ở xã Vĩnh ThạnhTrung, thị trấn Cái Dầu (Châu Phú), xã Hòa Lạc, Phú Bình (Phú Tân) với mô hìnhnuôi cá lóc xuất khẩu. Về sau, các địa phương khác như: xã Mỹ Hòa Hưng, phườngMỹ Thạnh (TP. Long Xuyên); xã Vĩnh Hanh, Vĩnh Bình (Châu Thành) đã tổ chức nuôicá rô, lươn để xuất vào thị trường này. “Ngư dân trong tỉnh rất nhạy bén, nắmbắt tình hình kịp thời, từ đó đã có nhiều hộ giàu lên từ nghề nuôi cá để cungcấp cho thị trường Campuchia. Đây là thị trường có tiềm năng rất lớn, bởi dânsố Campuchia hiện nay là 16 triệu người. Nuôi cá để xuất sang thị trường này,góp phần giải quyết cho nhiều người có việc làm ổn định. Tuy nhiên, thị trườngnày hiện nay đặt ra yêu cầu kiểm soát về dư lượng kháng sinh, vì vậy ngư dâncần lưu ý điều này nếu muốn xuất khẩu cá sang thị trường Campuchia” - ông TrầnVăn Lực (thương lái cá thị trường Campuchia) lưu ý.
Lượngcá xuất vào thị trường Campuchia tăng mạnh giúp ngư dân thu được lợi nhuận đángkể, thị trường nội địa giảm bớt áp lực tiêu thụ, thương lái nắm bắt cơ hội đểlàm giàu. Tuy nhiên về lâu dài, cần có chiến lược trong phát triển thị trườngnày, bởi lượng cá vào Campuchia hiện nay không chỉ từ Việt Nam, mà còn có cảThái Lan và các quốc gia khác, vì vậy chất lượng, giá bán, phương thức thanhtoán và sản lượng (vừa đủ đáp ứng) là những vấn đề quan trọng, ngư dân lẫnthương lái cần chú ý.
“Bệnhdịch tả heo Châu Phi đã có tác động rất lớn đến tâm lý của người tiêu dùng. KhiTrung Quốc, Việt Nam công bố dịch, ngay lập tức, tại thị trường Campuchia, thịtheo tại các chợ tiêu thụ chậm lại. Người dân đất nước Chùa Tháp sử dụng cácloại cá nuôi ở Việt Nam để thay thế. Đây cũng là thời điểm cá trong thiên nhiênôm trứng nên Chính phủ Campuchia hạn chế cho người dân khai thác, từ đó màlượng cá nuôi của ngư dân An Giang được tiêu thụ mạnh ở thị trường này” - bàTrần Lệ Vân (thương lái xuất khẩu cá vào thị trường Campuchia) phân tích.
