Tỉnh Hưng Yên đã cơ bản kết thúc mùa thu hoạch nhãn.Sản lượng quả ước đạt trên 40 nghìn tấn. Có thể coi là năm được mùa nhãn lịchsử.

Được mùachưa từng thấy, nhưng các nhà vườn trồng nhãn ở Hưng Yên, vẫn chưa được hưởngniềm vui trọn vẹn, bởi điệp khúc “được mùa rớt giá...” còn tiếp tục lặp lại.

Theo dõithị trường nhãn Hưng Yên trong suốt thời vụ thu hái quả, chúng tôi thấy: Giánhãn chín sớm (thu hoạch trước 10/8) dao động từ 25 - 30 nghìn đồng/kg, nhưngsản lượng rất nhỏ. Nhãn chín chính vụ (thu hoạch từ 11 - 30/8) có giá 8 - 12nghìn đồng/kg. Giá nhãn muộn (thu hoạch trong tháng 9) từ 15 - 25 nghìnđồng/kg. Cá biệt có nhà vườn bán nhãn đặc sản quý hiếm được giá 50 - 70nghìn đồng/kg.

Với giánhãn nói trên và năng suất trung bình đạt 5 tạ quả/sào, thì doanh thu từ cácnhà vườn chuyên nhãn ở Hưng Yên, chỉ đạt được 4 - 6 triệu đồng/sào/năm, trừ cáckhoản chi phí vật tư (chưa khấu hao đầu tư vườn cây ở thời kỳ kiến thiết cơ bản5 - 6 năm ), còn lấy công làm lãi người trồng nhãn mới thu được 3 - 4triệu đồng/sào/năm.

Ngay nhưnăm 2017, Hưng Yên được mùa nhãn riêng, các nhà vườn ở đây cũng chỉ thu được 6- 8 triệu đồng/sào chuyên nhãn. Qua đó có thể thấy, con đường làm giàu bằngnghề thâm canh nhãn của nhà nông nơi đây còn gặp nhiều khó khăn.

Sở dĩ giánhãn Hưng Yên năm nay thấp như vậy là do, cả miền Bắc được mùa nhãn (sản lượngquả ước đạt 500 nghìn tấn), thị trường xuất khẩu mới sơ khai, chế biến thủ côngnhỏ lẻ, bảo quản sau thu hoạch kém... Ngoài ra còn do thời tiết năm nay rấtkhắc nghiệt, hầu như trong suốt mùa vụ thu hoạch nhãn đều có mưa, đã là suygiảm chất lượng sản phẩm.

Tuynhiên, việc được mùa nhãn năm nay, hoàn toàn nằm trong khả năng dự báo của cơquan chuyên ngành sở tại. Bởi cây nhãn miền Bắc chỉ có thể ra hoa đậu quả tựnhiên, cho sản lượng cao, trong điều kiện thời tiết mùa đông khô lạnh (tháng11; 12). Theo dõi khí tượng thuỷ văn vụ đông 2017 - 2018 ở miền Bắc (bao gồm cảHưng Yên) chúng tôi thấy, thời tiết các tháng 11; 12 rất thuận lợi cho cây nhãnphân hoá mầm hoa, khả năng sẽ được mùa lớn. Mặt khác, cây nhãn còn có qui luậtra quả cách năm. Vì vậy, năm 2017 miền Bắc mất mùa nhãn (trừ Hưng Yên). Thì năm2018 cùng với các yếu tố thời tiết thuận lợi nói trên, miền Bắc chắc chắn sẽđược mùa nhãn rất lớn.

Căn cứvào các yếu tố thời tiết và quy luật ra hoa, đậu quả của cây nhãn nói trên, cácnhà chuyên môn sẽ dự báo sớm được khả năng được mùa nhãn toàn miền Bắc, đểkhuyến cáo nhà nông giảm sản lượng khai thác quả trên các vườn nhãn thâm canh(vì từ nhiều năm nay người trồng nhãn ở Hưng Yên, đã điều khiển được cây nhãnra hoa đậu quả theo ý muốn). Đồng thời chủ động đề xuất được các giải pháp kíchcầu bao tiêu sản phẩm như, tăng cường chế biến, mở rộng thị trường xuất khẩu,ứng dụng công nghệ bảo quản sau thu hoạch... Qua đó giúp gia tăng giá trị sảnlượng cho quả nhãn ăn tươi.

Hưng Yênđược coi là địa phương có lợi thế so sánh về cây nhãn hơn các vùng miền khác(có nhiều giống nhãn ngon nổi tiếng, sản phẩm có hương thơm đặc trưng riêng,nhà nông có trình độ thâm canh cao ...). Tuy nhiên, quả nhãn Hưng Yên đang phảicạnh tranh gay gắt với nhãn Thái Lan và nhãn Sơn La ngay trên sân nhà, trong đóáp lực nhãn Sơn La lên nhãn Hưng Yên chủ yếu trong trà nhãn chín sớm và đầu trànhãn chín chính vụ.

Theo đó,để đảm bảo thu nhập cao bền vững từ cây nhãn, các nhà vườn trồng nhãn Hưng Yêncó thể áp dụng một trong các giải pháp sau: Rải vụ thu hoạch nhãn theo hướng,không cơ cấu trồng trà nhãn chín sớm, giảm diện tích trồng nhãn chính vụ, tăngcường trồng nhãn chín muộn. Thâm canh nhãn trong hệ sinh thái VAC theo cơ cấudiện tích V-A-C = 6-3-1. Trồng xen canh cây nhãn với các cây ăn quả khác (cam,ổi, mít, hồng xiêm, sắn dây...), các cây ăn quả này sẽ cho sản phẩm thu rải vụ,giúp cân bằng kinh tế vườn. Nếu trồng thuần nhãn phải có diện tích tối thiểu0,5ha, sản xuất phải gắn với chuỗi giá trị tiêu thụ. Trồng nhãn quy mô dưới3.000m2, phải có thêm một số ngành nghề sản xuất phụ khác như, chế biếnhạt sen, long nhãn... Chú ý tuân thủ chặt chẽ quy trình thâm canh nhãn VietGAP.