Bài dự thi: HTX nông nghiệp: Còn nhiều mối lo (17/10/2017)

TÁC PHẨM DỰ THI CUỘC THI
“BÁO CHÍ VIẾT VỀ NÔNG THÔN MỚI GẮN VỚI CƠ CẤU LẠI NGÀNH NÔNG NGHIỆP" GIAI ĐOẠN 2017-2020
Tác giả: Uyên Linh - Đoàn Kiên, Tạp chí Nông thôn Việt  


Câu chuyện về vốn là câu chuyện dường như không của riêng ai, nhất là đối với các HTX nông nghiệp. Nổi tiếng làm ăn hiệu quả, có khu vườn rất đẹp dưới chân núi Bồ Hòn thường được chọn làm địa điểm giới thiệu các loại rau mới, lạ trên truyền hình, nhưng ông Mai Văn Khẩn, Chủ nhiệm HTX Tân Tiến ở Đà Lạt (Lâm Đồng) cho biết: “Cái khó lớn nhất trong quá trình đầu tư sản xuất của HTX là vốn”.

 

Bó chân …vì vốn

 

HTX Tân Tiến có 20 thành viên và 40 hộ nông dân liên kết sản xuất với tổng cộng gần 100 ha sản xuất (có 30 ha của thành viên). Năm 2016, HTX Tân Tiến đạt sản lượng 1.600 tấn rau củ quả, trong đó, sản lượng của các hộ thành viên là 900 tấn. Là nhà cung cấp nguồn hàng cho hệ thống bán lẻ Metro, hệ thống thức ăn nhanh KFC và các nhà hàng, doanh thu đạt 19 tỷ đồng trong năm 2016… Tân Tiến trở thành một trong những HTX điển hình của TP Đà Lạt. Có vẻ như không có lý do để gọi Tân Tiến là một HTX “nghèo”, vậy nhưng theo anh Khẩn thì “nguồn vốn của HTX chủ yếu là từ nguồn vay của các thành viên, vì dù HTX đang được hưởng các chính sách từ Quỹ hỗ trợ của Liên minh HTX tỉnh và Trung ương, thì thủ tục vay vẫn rất nhiêu khê. Hiện nay, kể cả vay của Liên minh HTX thì các HTX cũng phải dùng tài sản cá nhân để thế chấp”.

UYÊN LINH_B1_A1.jpg
Thu hoạch rau sạch tại HTX Anh Đào. Ảnh: Đoàn Kiên



UYÊN LINH_B1_A2.jpg

Rau, củ của HTX Anh Đào được phân loại trước khi xuất ra thị trường. Ảnh: Đoàn Kiên


Hợp tác xã Dịch vụ nông nghiệp tổng hợp Anh Đào (HTX Anh Đào) là một trong những mô hình liên kết sản xuất rau, củ, quả có quy mô lớn nhất tại thành phố Đà Lạt (tỉnh Lâm Đồng) với diện tích trồng 270ha, sản lượng hơn 43.000 tấn/năm, cung cấp sản phẩm hệ thống siêu thị ở 52 tỉnh, thành phố trong nước và xuất khẩu sang thị trường Singapore, Malaysia, Hàn Quốc. Tuy nhiên, theo bà Nguyễn Thị Ánh Tuyết, Phó Giám đốc HTX Anh Đào thì đơn vị hiện vẫn gặp những khó khăn nhất định trong việc mở rộng hoạt động sản xuất, kinh doanh mặt hàng rau, củ sạch. “Dù đã được tiếp cận vốn vay ưu đãi nhưng số tiền được vay lại rất nhỏ, không đủ để đầu tư, mở rộng sản xuất”.

Trong khi đó, ông Lê Văn Cường, Giám đốc Công ty Đà Lạt GAP chia sẻ, trong giai đoạn nông nghiệp công nghệ cao đang có những bước tiến mạnh mẽ, vốn đầu tư đang là yếu tố quyết định, thiếu vốn sẽ níu chân sự phát triển của nông nghiệp, nhất là nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao. Hiện nay để đầu tư mỗi hécta sản xuất rau sạch ứng dụng theo hướng công nghệ cao tại thành phố Đà Lạt hết khoảng 3 - 4 tỷ đồng, riêng đầu tư trồng rau thủy canh khoảng 8 - 10 tỷ đồng. Đây là số tiền rất lớn đối với nhiều cá nhân, HTX, doanh nghiệp có ý định đầu tư, mở rộng trên lĩnh vực này nên việc được vay vốn hỗ trợ sản xuất nông nghiệp công nghệ cao đang được nhiều người quan tâm.

Ông Cường cho biết thêm: “Ngoài diện tích đất sẵn có, nếu chúng tôi thuê thêm của người khác thì số diện tích đất thuê sẽ không thể sử dụng để vay vốn ngân hàng. Cùng với đó là hệ thống nhà kính trị giá khoảng 3 tỷ đồng/ha nhưng khi ra ngân hàng làm thủ tục vay vốn để mở rộng diện tích, tái đầu tư thì cũng không được chấp nhận. Lý do là bởi những thiết bị đó không nằm trong danh mục tài sản có thể thế chấp!”

 

Cần nhiều chính sách hỗ trợ

UYÊN LINH_B1_A3.jpg

UYÊN LINH_B1_A4.jpg

Khu canh tác của gia đình ông Khẩn gần 5ha, nằm dưới chân núi Bồ Hòn là nơi tiên phong trồng các giống mới và các kỹ thuật canh tác công nghệ cao.
Ảnh: Trung Hưng​

Cùng với những hạn chế về danh mục tài sản thế chấp, thời gian vay ngắn hạn cũng là một vấn đề làm đau đầu các HTX, khi nông dân vừa đầu tư chưa kịp thu hồi vốn đã phải lo đáo hạn ngân hàng. Anh Khẩn cho biết: “Ngay cả với “ngân hàng của nhà nông” như Agribank, khi các HTX như anh Khẩn tìm đến thì cũng chỉ cho vay thời hạn 1 năm, vì thế quay qua quay lại là đến lúc phải chạy tiền để đáo hạn, nhiều lúc phải “vay nóng” bên ngoài!”.

“Chúng tôi đưa giấy chứng nhận Doanh nghiệp nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao ra làm tờ khai hải quan để được miễn thuế cũng không được chấp nhận. Điều này khiến chúng tôi phải chịu thêm nhiều gánh nặng về vốn để tái đầu tư sản xuất, mở rộng"! - ông Cường cho biết. Như vậy, ngay cả đơn vị đã được Bộ NN&PTNT cấp chứng nhận Doanh nghiệp nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, được hưởng "đặc thù" miễn thuế nhập khẩu vật tư nông nghiệp, phân bón nhưng thực tế vẫn phải chịu mức thuế tương đương với các đơn vị khác.

Bà Nguyễn Thị Ánh Tuyết thì nhận xét, hiện nay nhà nước đã có nhiều chính sách hỗ trợ ưu đãi về vốn thông qua các quỹ tín dụng, các chương trình tập huấn, nhưng về mức độ bao phủ vẫn chưa đủ. Bà Tuyết dẫn chứng thêm: “Dù đang hoạt động trên danh nghĩa là HTX nhưng hiện HTX Anh Đào vẫn phải đóng thuế như doanh nghiệp bình thường, không được hưởng các chế độ ưu đãi đối với HTX”.

Theo các doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh Lâm Đồng, nhiều thiết bị phục vụ sản xuất nông nghiệp công nghệ cao như nhà kính, vật tư nông nghiệp… phải chịu từ 15% - 25% thuế nhập nhẩu và 10% thuế VAT. Như vậy, khi doanh nghiệp, HTX mở rộng thị trường xuất khẩu mà tìm đến nguồn vốn tài trợ từ ngân hàng, thì phải mất thêm khoảng trên dưới 30% nguồn vốn để đóng thuế nhập khẩu, thuế VAT. Khoảng chi phí này, cộng với lãi suất hàng năm của ngân hàng là quá nặng để các nhà nông “gồng gánh”!

Các chính sách ưu đãi chung dành cho mô hình kinh tế HTX cũng đang “treo” quá cao so với tầm với của hầu hết các HTX. Ví dụ như các HTX được phép áp dụng ưu đãi thuế cho các mặt hàng máy móc nhập khẩu của HTX. Tuy nhiên trên thực tế, các máy móc thiết bị này giá rất cao so với khả năng nguồn vốn của các HTX. Thế là chính sách rất tốt, nhưng quy lại là chưa đến được đúng người cần./.

 

Hồi hộp đầu tư trên đất “treo”

HTX Tân Tiến hiện có đến 10/30ha (của các thành viên) đang là đất chưa được cấp giấy chứng nhận, dù người dân đã làm nông trên mảnh đất ấy từ rất lâu. Chưa kể, hầu hết đất canh tác của HTX hiện đang nằm trong các “dự án treo”, khiến nông dân vừa đầu tư vừa thấp thỏm. Thật không dễ dàng để các HTX thuyết phục người dân tham gia đầu tư lớn nếu các dự án đất “treo” này không được gỡ bỏ.


Danh sách ý kiến
Gửi ý kiến
  • Tiêu đề:
  • Người gửi:
  • Email:
  • Số điện thoại:
  • Mã bảo vệ: Mã xác nhận
  • Nhập mã bảo vệ
  • Nội dung:
Gửi ý kiến