Skip Ribbon Commands
Skip to main content

Tiêu chí chợ nông thôn mới đối với vùng ĐBSCL: Tiềm năng phát triển từ kinh tế biên giới.

Chương trình MTQG xây dựng nông thôn mới là chủ trương đúng đắn, kịp thời của Đảng và Chính phủ. Qua 10 năm thực hiện Chương trình MTQG xây dựng nông thôn mới, với sự chỉ đạo quyết liệt, sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị từ Trung ương tới địa phương và sự hưởng ứng tích cực của nhân dân, Chương trình đã trở thành một phong trào sôi nổi, rộng khắp trên cả nước và đã đạt được nhiều thành tựu đáng kể như: Kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội khu vực nông thôn phát triển nhanh, đặc biệt là hệ thống đường giao thông, hạ tầng điện, cơ sở hạ tầng thương mại nông thôn, trường học.., tạo ra diện mạo mới cho khu vực nông thôn của các địa phương; thu nhập và đời sống của người dân nông thôn ngày càng được nâng cao; cơ cấu kinh tế nông thôn tiếp tục chuyển dịch theo hướng tăng dần tỷ trọng công nghiệp - dịch vụ, nâng cao chất lượng - hiệu quả sản xuất...



Trong những năm qua, mạng lưới chợ ở nước ta đóng vai trò rất quan trọng trong sự phát triển kinh tế - xã hội đặc biệt là từ thập niên 80 và những năm đầu của thập niên 90. Đây là giai đoạn mà mạng lưới siêu thị và trung tâm thương mại chưa hình thành và phát triển, chợ vẫn là nơi tiêu thụ hàng hóa chủ yếu của các doanh nghiệp sản xuất cũng như là nơi mua sắm chủ yếu của người dân.

Ở vùng ĐBSCL, chợ truyền thống được đánh giá vẫn là hình thức tổ chức thương mại phổ biến nhất. Do vậy, tại các địa phương, mặc dù ngân sách của nhiều tỉnh còn hạn chế nhưng phần lớn UBND các tỉnh đã quan tâm chỉ đạo và dành ngân sách xây dựng chợ nói chung và chợ trên địa bàn nông thôn nói riêng.

Theo báo cáo của các địa phương, tính đến cuối năm 2017, cả nước có khoảng 8.513 chợ; trong đó có 238 chợ hạng I, chiếm tỷ lệ 2,8%; 902 chợ hạng II chiếm tỷ lệ 10,6%; 7.373 chợ hạng III (trong đó có khoảng 1.395 chợ tạm) chiếm tỷ lệ 86,6% và có 94 chợ đầu mối nông sản cấp vùng và cấp tỉnh chiếm tỷ lệ 1,1%. Trong đó, hệ thống chợ ở ĐBSCL là 1.653 chợ, chiếm khoảng 19,4% tổng số chợ trên cả nước (trong đó có 36 chợ hạng I, 176 chợ hạng 2, 1.393 chợ hạng 3 và 48 chợ chưa được phân hạng).

Để chợ nông thôn mới vùng ĐBSCL trở nên sạch đẹp, văn minh, hiện đại, thực sự trở góp phần thay đổi diện mạo nông thôn trong tiến trình hội nhập kinh tế, quốc tế cần quan tâm đến một số giải pháp sau:

Về công tác quy hoạch, kế hoạch: Triển khai thực hiện và kịp thời cập nhật bổ sung các dự án đầu tư chợ phù hợp theo Quy hoạch, Kế hoạch phát triển mạng lưới chợ trên địa giai đoạn đến năm 2020, định hướng đến 2025; phù hợp với quy hoạch phát triển kinh tế xã hội, quy hoạch đô thị, quy hoạch xây dựng nông thôn mới… đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt. Căn cứ quy hoạch, kế hoạch phát triển chợ được duyệt, các cấp, các ngành thực hiện rà soát, điều chỉnh, bổ sung quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất để đảm bảo quỹ đất cho phát triển chợ trước mắt và trong tương lai.

Về vốn đầu tư: Huy động sức mạnh tổng hợp của toàn xã hội, kết hợp sử dụng có hiệu quả nguồn vốn Nhà nước, vốn hỗ trợ từ các Chương trình mục tiêu và đặc biệt là nguồn vốn xã hội hóa: (i) Tranh thủ sự hỗ trợ của Trung ương từ các chương trình, dự án để lồng ghép, hỗ trợ đầu tư phát triển mạng lưới chợ trên địa bàn; (ii) Hàng năm, ngân sách cấp tỉnh, cấp huyện cân đối bố trí để hỗ trợ đầu tư xây dựng, nâng cấp các chợ khu vực miền núi, nông thôn đã xuống cấp, không đảm bảo an toàn nhưng chưa thu hút được tổ chức, cá nhân đầu tư, kinh doanh khai thác và quản lý theo quy định, ưu tiên bố trí nguồn thu từ hoạt động kinh doanh chợ để đầu tư phát triển mạng lưới chợ trên địa bàn. (iii) Kêu gọi, thu hút nguồn vốn của các tổ chức cá nhân tham gia đầu tư phát triển, quản lý chợ trên địa bàn tỉnh theo quy định. (iv) Ngoài nguồn vốn của các nhà đầu tư, chính quyền địa phương (theo phân cấp quản lý chợ) chủ động triển khai các giải pháp, phương án huy động vốn góp từ các hộ kinh doanh tại chợ để đầu tư nâng cấp mạng lưới chợ trên địa bàn.

Về cơ chế, chính sách: Thực hiện tốt chính sách ưu đãi đầu tư xây dựng chợ (ưu đãi về đất đai, thuế…) và các hỗ trợ khác trong quá trình triển khai thực hiện dự án đầu tư chợ trên địa bàn tỉnh. Rà soát, điều chỉnh, bổ sung hoặc kiến nghị sửa đổi, bổ sung cơ chế chính sách hỗ trợ đầu tư phát triển chợ phù hợp với điều kiện của tỉnh. Đối với các hộ kinh doanh có đóng góp vốn đầu tư xây dựng chợ theo chủ trương, phương án huy động vốn của chính quyền địa phương sẽ được ưu tiên trong bố trí, sắp xếp điểm kinh doanh tại chợ. Số tiền đóng góp đầu tư xây dựng, nâng cấp chợ của các hộ kinh doanh sẽ được trừ dần vào tiền dịch vụ sử dụng diện tích bán hàng tại chợ (tiền thuê mặt bằng) theo quy định.

Về công tác thông tin, tuyên truyền, vận động: Tổ chức công bố rộng rãi về quy hoạch, kế hoạch đầu tư phát triển mạng lưới chợ trên địa bàn tỉnh; chủ trương xã hội hóa đầu tư xây dựng chợ; danh mục các dự án chợ kêu gọi đầu tư; phương án huy động vốn đầu tư chợ và các chính sách có liên quan; phương án đầu tư, kinh doanh và quản lý chợ; kế hoạch đóng cửa, di dời chợ, đưa chợ mới vào hoạt động (trong trường hợp di dời từ chợ cũ sang chợ mới)… Tích cực trong công tác tuyên truyền, vận động để nhân dân, các hộ kinh doanh tại chợ biết, đồng thuận trong việc triển khai các dự án đầu tư chợ trên địa bàn các tỉnh, thành phố.

Về công tác quản lý nhà nước: Quản lý chặt chẽ việc thực hiện quy hoạch phát triển mạng lưới chợ trên địa bàn tỉnh đã được phê duyệt; không để tình trạng hình thành chợ tự phát, chợ cóc, chợ lấn chiếm lòng đường làm mất an toàn giao thông, mỹ quan, vệ sinh môi trường,... Tăng cường công tác quản lý đầu tư xây dựng và kinh doanh khai thác, quản lý chợ; xử lý nghiêm các hành vi vi phạm theo quy định. Có kế hoạch đào tạo và bồi dưỡng cho đội ngũ cán bộ quản lý chợ (bao gồm: Ban quản lý, Tổ quản lý chợ và doanh nghiệp, Hợp tác xã kinh doanh khai thác và quản lý chợ) để nâng cao kiến thức về quản lý chợ, đảm bảo an toàn phòng chống cháy nổ, vệ sinh môi trường, an toàn thực phẩm…/.

TTHTQT