Skip Ribbon Commands
Skip to main content

Bài dự thi: Xây dựng nông thôn mới ở Nam Định: Kết nối thành thị với nông thôn

Loại hình: Báo Điện tử (D) Tác giả: Quang Tuấn - Báo Đại biểu nhân dân



Nghị quyết số 26-NQ/TW của Hội nghị lần thứ Bảy Ban Chấp hành Trung ương Đảng Khóa X về nông nghiệp, nông dân, nông thôn sau 11 năm triển khai đã đạt được nhiều kết quả tích cực, mở ra thời kỳ phát triển nền nông nghiệp hiện đại, bền vững; xây dựng nông thôn mới phồn vinh và văn minh; nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của người dân nông thôn.

Về đích trước 1,5 năm

Xây dựng nông thôn mới (NTM) với bước đi, cách làm phù hợp theo từng thời kỳ, giai đoạn, hướng đến hiệu quả, đạt mục tiêu nâng cao đời sống vật chất, tinh thần cho người dân. Bộ trưởng Bộ NN - PTNT Nguyễn Xuân Cường cho biết: nông nghiệp, nông dân, nông thôn là 3 nội dung lớn trong quá trình phát triển kinh tế của đất nước. Để phát triển toàn diện, nâng cao đời sống cho người dân nông thôn, Chính phủ đã chỉ đạo triển khai Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2010 - 2020. Đây là chủ trương đúng đắn của Đảng, Nhà nước, phù hợp với quy luật tất yếu của sự phát triển. Xây dựng nông thôn mới là chương trình sâu rộng trên tất cả các lĩnh vực của đời sống kinh tế, xã hội, quốc phòng an ninh, được thực hiện ở tất cả các địa phương trong cả nước.Với sự đóng góp trí tuệ của các nhà khoa học, nhà quản lý, đại diện các địa phương, doanh nghiệp, hợp tác xã, lần đầu tiên Việt Nam đã lượng hóa được thế nào là nông thôn mới, nhất là hoạch định được chiến lược, mục tiêu và đưa ra các tiêu chí xã nông thôn mới, huyện nông thôn mới làm cơ sở triển khai, thực hiện. Sau gần 10 năm toàn bộ các mục tiêu đặt ra cho cả giai đoạn 2010 - 2020 đã cơ bản đạt được.

Tính đến hết tháng 6.2019, cả nước có 4.458 xã (chiếm 50,1% tổng số xã) đạt chuẩn nông thôn mới, bình quân đạt 15,26 tiêu chí/xã; có 76/664 (chiếm 11,45%) đơn vị cấp huyện thuộc 34 tỉnh, thành phố đạt chuẩn nông thôn mới. Cả nước không còn xã dưới 5 tiêu chí; không có nợ đọng xây dựng cơ bản. Xây dựng nông thôn mới đã về đích trước 1,5 năm so với mục tiêu năm 2020 (có 50% số xã đạt chuẩn nông thôn mới, bình quân 15 tiêu chí/xã). Đặc biệt, các tỉnh Đồng Nai, Nam Định, Bình Dương, thành phố Đà Nẵng có 100% xã và huyện đạt chuẩn nông thôn mới. Nhiều địa phương đang chuyển sang xây dựng nông thôn mới nâng cao, nông thôn mới kiểu mẫu theo hướng bền vững. Kết quả điều tra của một số cơ quan nghiên cứu cho thấy, khoảng 84,78% số hộ nông thôn hài lòng về những thành tựu trong xây dựng nông thôn mới.

Tính đến hết năm 2018, mức thu nhập bình quân của người dân khu vực nông thôn đạt 34 triệu đồng/người/năm, tăng gấp 3 - 3,7 lần. Xây dựng nông thôn mới thực sự tạo ra những vùng quê đáng sống, sáng - xanh - sạch - đẹp; tạo thêm nhiều cơ hội việc làm, nâng cao thu nhập cho người dân; góp phần bảo tồn, phát triển các giá trị văn hóa truyền thống.

Giảm nghèo bền vững

Thực tế cho thấy, sau 11 năm thực hiện Nghị quyết Trung ương 7 Khóa X về nông nghiệp, nông dân, nông thôn, đã tạo được nhiều kết quả quan trọng, giúp nông nghiệp phát triển vượt bậc, nông thôn đổi mới, cuộc sống của nông dân ngày càng được cải thiện, nâng cao.

Tuy vậy, cùng với những kết quả đạt được, công tác xây dựng nông thôn mới thời gian qua còn những tồn tại, hạn chế, nhất là khoảng cách chênh lệch về kết quả xây dựng nông thôn mới giữa các vùng, miền còn khá lớn. Mặc dù được ngân sách Trung ương ưu tiên bố trí nhưng đầu tư trong xây dựng nông thôn mới tại các xã vùng sâu, vùng xa vẫn còn nặng tính phân bổ bình quân, dàn đều, hầu hết tập trung vào các công trình cấp xã nhưng do thiếu vốn cho nên các công trình đầu tư manh mún, thiếu hiệu quả, dở dang. Nhiều thôn, bản khó khăn, hẻo lánh vùng xa, vùng cao hầu như chưa được hưởng lợi từ chương trình xây dựng nông thôn mới.

Tới đây, việc xây dựng nông thôn mới tại vùng núi cao, vùng khó khăn sẽ tiếp tục được đẩy mạnh theo hướng gắn với chương trình xóa đói giảm nghèo, thoát nghèo bền vững. Nhất là với những xã nghèo, xã đặc biệt khó khăn, tạo điều kiện thuận lợi cho phát triển kinh tế - xã hội và tăng hưởng thụ trực tiếp cho cư dân nông thôn. Ở những địa phương có lợi thế về sản xuất nông nghiệp, hình thành các cụm liên kết công nghiệp, dịch vụ phục vụ cho các vùng chuyên canh nông nghiệp tại vùng nông thôn. Bên cạnh đó, hỗ trợ phát triển các làng nghề truyền thống, thực hiện hiệu quả Chương trình mỗi xã một sản phẩm gắn hoạt động kinh tế của các làng nghề với dịch vụ du lịch và bảo tồn, phát triển văn hóa truyền thống.

Thứ trưởng Bộ NN - PTNT Trần Thanh Nam cho rằng, cần tiếp tục đẩy mạnh việc triển khai Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng NTM gắn với cơ cấu lại ngành nông nghiệp giai đoạn 2021 - 2030 bằng cách tiếp cận mới, đi vào chiều sâu để bảo đảm tính bền vững. Xây dựng nông thôn mới cần gắn chặt với đẩy mạnh chương trình tái cơ cấu ngành nông nghiệp và đổi mới mô hình tăng trưởng; trong đó, khuyến khích phát triển nông nghiệp công nghệ cao, nông nghiệp hữu cơ, nông nghiệp thông minh; từng bước hình thành các trục sản phẩm chủ lực theo 3 cấp: sản phẩm chủ lực quốc gia, cấp tỉnh và sản phẩm đặc thù vùng, miền; lấy doanh nghiệp làm hạt nhân trong liên kết chuỗi giá trị, đáp ứng yêu cầu cạnh tranh của thị trường thời kỳ hội nhập.

Tại Nghị quyết 100/2019/QH14 về hoạt động chất vấn tại Kỳ họp thứ Tám, Quốc hội Khóa XIV vừa qua, đối với lĩnh vực nông nghiệp và phát triển nông thôn, Quốc hội yêu cầu xây dựng và triển khai Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2021 - 2025 gắn với phát triển bền vững, thích ứng với biến đổi khí hậu, nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho người dân khu vực nông thôn. Nghiên cứu rà soát, sửa đổi, bổ sung Bộ tiêu chí quốc gia về xã, huyện nông thôn mới và Tiêu chí xã, huyện nông thôn mới kiểu mẫu phù hợp với điều kiện thực tế từng vùng, miền. Có giải pháp hiệu quả thu hẹp khoảng cách về kinh tế - xã hội giữa các vùng, miền trong xây dựng nông thôn mới. Đồng thời, đẩy nhanh cơ cấu lại ngành nông nghiệp theo hướng xây dựng vùng sản xuất hàng hóa tập trung, quy mô lớn, tổ chức sản xuất theo chuỗi giá trị; rà soát quy mô, cơ cấu cây trồng, vật nuôi phù hợp với tiềm năng, lợi thế của từng vùng, gắn với nhu cầu thị trường; phát triển sản xuất theo hướng hữu cơ, thân thiện môi trường; tập trung phát triển công nghiệp chế biến nông, lâm, thủy sản…