Skip Ribbon Commands
Skip to main content

Bài dự thi: Chương trình OCOP nhìn từ Quảng Ninh

Loại hình: Báo Điện tử (D) Tác giả: Đỗ Minh Ngọc - Tạp chí Business Forum



Nông nghiệp Việt Nam tiếp tục phát triển khá toàn diện và đang chuyển dịch theo hướng sản xuất hàng hóa lớn với năng suất và chất lượng ngày càng cao. Chương trình “mỗi xã một sản phẩm” (OCOP) đã tạo ra một hệ thống đánh giá cao nhất cho các sản phẩm đặc trưng của mỗi vùng miền trên cả nước, thay vì phải theo đuổi một loạt tiêu chí chất lượng lẻ tẻ như hiện nay. Điều này sẽ góp phần quan trọng làm thay đổi tư duy sản xuất , hướng tới nền nông nghiệp hàng hóa, giá trị cao, bền vững và từng bước hội nhập.

Chương trình OCOP là giải pháp quan trọng cho tái cơ cấu sản xuất nông nghiệp, phát triển sản xuất và xây dựng nông thôn mới, tạo động lực cho phát triển bền vững đất nước. Điều này đòi hỏi các bộ, ngành chú trọng hướng dẫn các địa phương triển khai đồng bộ, trong đó cần lồng ghép các chủ trương, chính sách lớn có liên quan đến phát triển kinh tế nông thôn. Chương trình OCOP là sản phẩm của địa phương nhưng phải được gia tăng giá trị lên tầm quốc gia, hướng tới quốc tế. Chương trình OCOP sẽ tác động mạnh mẽ tới thương hiệu, chất lượng hàng hóa, dịch vụ nông nghiệp Việt Nam. Nhà nước không áp đặt ý chí chủ quan, mệnh lệnh hành chính trong quá trình sản xuất các sản phẩm OCOP mà phát huy tính sáng tạo của mỗi cộng đồng dân cư, mỗi người dân trong môi trường kinh tế thị trường. Chương trình OCOP cũng như Chương trình xây dựng nông thôn mới có điểm khởi đầu nhưng không có điểm kết thúc. Sau năm 2020, Chính phủ sẽ tổng kết việc thực hiện để tiếp tục triển khai lâu dài.

Tuy Chương trình OCOP mới được triển khai trên phạm vi toàn quốc nhưng trên thực tế, nhiều địa phương đã chủ động thực hiện từ nhiều năm trước đây. Quảng Ninh là địa phương đầu tiên và dẫn đầu cả nước triển khai OCOP từ năm 2013, từ chỗ chỉ có 40 sản phẩm và 30 đơn vị tham gia, đến nay đã phát triển thành gần 300 sản phẩm với hơn 140 đơn vị tích cực tham gia.

Sau hơn 5 năm triển khai, Quảng Ninh đã huy động trên 500 tỷ đồng để phát triển sản xuất thuộc Chương trình OCOP, trong đó ngân sách tỉnh chiếm 15,8%, số còn lại là huy động các nguồn lực xã hội. Đến nay, tỉnh đã có 140 tổ chức kinh tế tham gia chương trình; phát triển được 351 sản phẩm, trong đó số sản phẩm đạt sao là 138 (có 7 sản phẩm 5 sao, 56 sản phẩm 4 sao, 75 sản phẩm 3 sao), làm chuyển biến căn bản về nhận thức của người dân, nhất là ở vùng nông thôn, trong việc thay đổi tập quán sản xuất cũ, nhỏ lẻ tự phát; nâng cao hiệu lực và hiệu quả quản lý Nhà nước về thương mại trên địa bàn tỉnh, bảo vệ người tiêu dùng và bảo vệ người sản xuất kinh doanh hàng Việt Nam.

Các doanh nghiệp sản xuất cũng không ngừng nỗ lực để nâng cao chất lượng hàng hóa, hạ giá thành, đáp ứng ngày càng tốt hơn nhu cầu của người tiêu dùng, đồng thời đổi mới các giải pháp nâng cao năng lực sản xuất, kinh doanh, mở rộng thị trường, xây dựng thương hiệu. Trong đó, các doanh nghiệp tập trung nghiên cứu để thiết kế dòng sản phẩm đặc trưng nhất mà thị trường không có và xây dựng thương hiệu cho từng sản phẩm; nghiên cứu chất liệu, nguyên liệu phù hợp với thị trường để vừa giảm được chi phí nguyên liệu đầu vào, lại vừa tạo ra các sản phẩm giá trị cao; ứng dụng khoa học - công nghệ, tăng tính chuyên nghiệp trong sản xuất để tăng năng suất.

Bên cạnh đó, tỉnh Quảng Ninh còn tăng cường tổ chức cho các doanh nghiệp, HTX, cá nhân tham gia trên 100 hội chợ. Đến nay, trên địa bàn toàn tỉnh đã có 29 trung tâm, cửa hàng, điểm giới thiệu và bán sản phẩm OCOP, trong số đó 10/29 điểm bán hàng OCOP được hỗ trợ từ ngân sách, còn lại do các thành phần kinh tế tham gia đầu tư.

Thời gian tới Quảng Ninh rất cần sự quan tâm của Trung ương để tiếp tục thực hiện các chính sách hỗ trợ, tạo môi trường thực sự thuận lợi phát triển chương trình OCOP. Trong đó, tập trung tháo gỡ khó khăn về chính sách đất đai, tín dụng, đơn giản hóa thủ tục vay vốn; đồng thời, ưu tiên các giải pháp thiết thực về khoa học - công nghệ, thị trường để các tổ chức, đơn vị, doanh nghiệp tham gia OCOP phát triển sản xuất, mở rộng thị trường và nâng cao hiệu quả kinh tế - xã hội.